Pantheon

Van 27 tot 25 v. Chr. had Marcus Vipsanius Agrippa, die in 21 v. Chr. de schoonzoon werd van keizer Augustus, een rechthoekige tempel laten bouwen voor de keizer. De tempel was ook gewijd aan de god Mars en de godin Venus die speciaal met hem verbonden waren. Mars en Venus waren beschermgoden van het Julisch-Claudische huis. Daarop duidt de symbolische vorm van de koepel als hemelgewelf met de ronde opening in het midden voor de zon.

Nadat dit gebouw tweemaal was afgebrand werd het gebouw de tweede keer herbouwd door keizer Hadrianus in 118 tot 125 n. Chr.. Het gebouw werd bekend als het Pantheon omdat Hadrianus het gebouw wijdde aan de zeven goden van de planeten.



In de loop der eeuwen werd het Pantheon beschadigd door overstromingen, aardbevingen en het toedoen van de mens. Elke keer is het weer gerestaureerd. In 356 liet keizer Constantius de vergulde bronzen dakpannen naar Constantinopel brengen en in 1632 gaf Paus Urbanus Barberini de opdracht om het bronzen plafondbeslag aan de portiek om te smelten om er kanonnen van te kunnen maken voor de Engelenburcht en het baldakijn van Bernini in de Sint-Pieter.

Het Pantheon is ontworpen als een rond gebouw met bij het begin vijf treden die de weg leidden naar de zeven meter hoge met brons beslagen porticus. Vooraan zijn er twintig monolithische granieten zuilen die stuk voor stuk 60 ton wegen met mooie Korinthische marmeren kapitelen die een schip vormen met twee zijbeuken. De voorste acht zuilen aan de voorkant van het Pantheon zijn van grijs gekleurd graniet, de andere twaalf zuilen van het Pantheon zijn van van roze gekleurd graniet.

De zijbeuken komen uit in twee nissen waarin de standbeelden van Augustus en Marcus Vispanius Agrippa stonden. Achter de twintig monolithische granieten zuilen met Korinthisch marmeren kapitelen bevindt zich de grote bronzen deur die toegang tot de tempel geeft. In de muren bevinden zich zeven nissen waarin oorspronkelijk godenbeelden stonden. Deze godenbeelden zijn in de loop der tijd vervangen door christelijke altaren en grafmonumenten. Hier tussenin staan de acht pijlers die ieder 6,2 meter dik zijn. Over deze acht pijlers is het gewicht van de prachtige koepel met in het midden de oculus gelijk verdeeld.

Het Pantheon is het grootste gebouw uit de oudheid dat in de stad Rome bewaard is gebleven en ook enigzins het enige antieke bouwwerk dat bewaard is gebleven in Rome. Het gebouw wordt gekenmerkt door zijn prachtige interieur maar ook zijn constructie en de enorme omvang van het prachtige bouwwerk. Het is een van de weinige gebouwen waar men let op het uiterlijk en het innerlijk van een bouwwerk.

Boven de cilindervormige ruimte verheft zich als een hemelgewelf het eigenaardigste deel van het bouwwerk namelijk de koepel die reusachtig is. Deze koepel met een diameter van 43,30 meter is de allergrootste koepel die zonder gewapend beton ooit is gemaakt. De prachtige koepel stelde een sterrenhemel voor, en de negen meter brede opening ook wel oculus genoemd, de zon.

Helaas is deze mooie sterrenhemel met de negen meter brede opening dat de zon moet voorstellen lelijk verknoeid door Paus Urbanus. De binnenkant is versierd met vijf concentrische rijen van elk 28 cassetten. Deze waren vroeger bekleed met platen van verguld brons. De vroeger vergulde bronzen cassetten worden naar het oculus steeds kleiner.


Het Pantheon heeft erg lang een zeer belangrijke rol in de architectuur over de hele wereld gespeeld. Veel mensen over de hele wereld waaronder veel kunstenaars hebben zich laten inspireren door niet alleen de mooie constructie maar ook het prachtige interieur en de enorme omvang, kortom door de ongelofelijke schoonheid van het Pantheon.

Hier onder een selectie van foto's en Klik op de foto's voor uitvergroting